Czystek jest rodzajem dziko rosnącego krzewu, które obecnie budzi coraz większe zainteresowanie ze względu na jego właściwości lecznicze. Rodzina czystkowatych obejmuje wiele gatunków powszechnie nazywanych po prostu czystkiem, takich jak:

  • Cistus incanus L. (kreteński, siwy, zwyczajny) - w Polsce należy do najbardziej znanych i najczęściej stosowanych;
  • Cistus ladanifer L. (żywicowy, ladanowy) - gatunek, z którego pozyskiwana jest żywica zwana labdanum;
  • Cistus monspeliensis L. - odmiana spotykana w regionie Morza Śródziemnego, stosowana w medycynie naturalnej.

Pomimo, że rośliny są bardzo blisko ze sobą spokrewnione, poszczególne gatunki mogą charakteryzować się odmienną zawartością cennych substancji. Skład może różnić się także w zależności od warunków przechowywania i środowiskowych, dlatego badanie leczniczych właściwości czystka nie należy do najłatwiejszych.

Właściwości czystka

ROŚLINA LECZNICZA

Oficjalnie czystek nie jest uznany za roślinę leczniczą, wykorzystywaną w medycynie. Mimo to, prowadzone są badania mające na celu lepsze poznanie jego cech. Co ciekawe, gatunki czystka są stosowane w Turcji i Maroko jako tradycyjny środek wspomagający leczenie hiperglikemii, cukrzycy, wrzodów oraz biegunki. Do innych zastosowań można zaliczyć działanie poprawiające stan skóry oraz przeciwzapalne i przeciwskurczowe. Zawartość aktywnych biologicznie związków fenolowych (w większości garbników i flawonoidów) sprawia, że czystek jest doskonałym źródłem naturalnych antyoksydantów.

ŹRÓDŁO ANTYOKSYDANTÓW

Wiele badań wykazało, że głównymi składnikami liści (a także, choć w mniejszym stopniu, łodyg i kwiatów) różnych gatunków czystka są związki polifenolowe, odpowiedzialne za aktywność antyoksydacyjną. Napar z tego dziko rosnącego zioła w połączeniu z witaminami E i C, które wzmacniają jego działanie, daje wyjątkowo silne właściwości przeciwutleniające. Co to oznacza dla organizmu człowieka? Przede wszystkim zmniejszenie ilości wolnych rodników, a w rezultacie spowolnienie procesów starzenia, wzrost witalności i profilaktyka nowotworów.

ZWALCZA DROBNOUSTROJE CHOROBOTWÓRCZE

  • Polifenole zawarte w roślinie pomagają również złagodzić objawy przeziębienia i grypy. Stąd właśnie biorą się antywirusowe i przeciwgrzybiczne właściwości czystka, które wzmacniają odporność całego organizmu, utrudniając namnażanie się szkodliwych drobnoustrojów.
  • Napar z czystka sprawdza się również w problemach żołądkowo-jelitowych, zwykle wywołanych przez infekcje bakteryjne. Z badań wynika, że ekstrakt z czystka hamuje m.in. rozwój grzybów z rodziny Candida oraz bakterii takich jak Helicobacter pylori czy gronkowiec złocisty.
  • Dodatkowo, ekstrakt wykazuje również zdolność do hamowania zakażenia wirusem HIV, co zostało potwierdzone w warunkach laboratoryjnych.
  • Przeciwzapalne działanie czystka można wykorzystać także w sposób zewnętrzny, stosując bezpośrednio na skórę, co pomaga zwalczyć trądzik, infekcje oraz grzybicę.
  • Antybakteryjne właściwości czystka pomagają także zachować zdrowe i białe zęby.

CZYSTEK W LECZENIU CUKRZYCY

Zgodnie z najnowszymi badaniami przeprowadzonymi przez naukowców z Turcji, gatunki czystka - C. salviifolius L. i C. monspeliensis L. wykazują zdolność do hamowania enzymów rozkładających polisacharydy do glukozy, tym samym zmniejszając jej stężenie we krwi. Daje to wstępne dowody na to, że mogą mieć zastosowanie jako środek przeciwcukrzycowy, służący do kontrolowania poziomu cukru.