Dlaczego witamina D jest dla człowieka taka ważna? Jakie są jej naturalne źródła i jak zachodzi jej produkcja? Ile witaminy D potrzebuje dorosły i dziecko? Jakie są właściwości witaminy D i czym skutkuje jej niedobór?

Źródło witaminy D. Jak produkuje ją organizm?

Witamina D jest w naturalny sposób syntetyzowana przez organizm w trakcie słonecznych dni, kiedy nasza skóra jest wystawiona na oddziaływanie promieni UVB. Chociaż ich nadmiar szkodzi skórze i może prowadzić do udaru cieplnego, to pewna ich dawka okazuje się niezbędna dla utrzymania dobrego zdrowia.

Wbrew powszechnemu mitowi, witamina D nie przenika do skóry wraz z promieniami słonecznymi. Jest syntetyzowana przez organizm pod wpływem światła słonecznego, zatem promienie słoneczne są jednym z czynników, pod wpływem którego zachodzi jej produkcja, a nie jej bezpośrednim źródłem.

Ile witaminy D potrzebuje człowiek? Dawki

Aby organizm mógł skutecznie syntetyzować witaminę D, ciało (lub przynajmniej jego część) musi zostać wystawiona na działanie promieni słonecznych przynajmniej na ok. 20 minut dziennie. Oczywiście, latem lubimy się opalać i zdarza nam się spędzić na słońcu nawet kilka godzin, ale w takich sytuacjach nie wolno zapominać o filtrach przeciwsłonecznych.

Przy odpowiednio długiej ekspozycji na promienie UVB jesteśmy w stanie wytworzyć wystarczająco dużo witaminy D dla organizmu. W grę wchodzą jednak również czynniki takie, jak wiek, położenie geograficzne (miejsce zamieszkania), kolor skóry czy styl życia.

Dzienna dawka witaminy D, jaką powinien przyjmować człowiek wynosi:

  • dla dorosłego człowieka - ok. 4000IU;
  • dla karmiącej matki- ok. 6000IU;
  • dla dziecka - ok. 1000IU na każde 12-15 kg masy ciała.

(IU - international unit - jednostka aktywności substancji biologicznie czynnych (witamin, hormonów, leków, szczepionek, preparatów krwiopochodnych).

Źródło: Wikipedia

Dawka witaminy D dla dziecka i dorosłego

Właściwości witaminy D. Dlaczego jej potrzebujemy?

Po co człowiekowi witamina D? Istnieje kilka powodów, dla których powinniśmy unikać jej niedoboru.

  1. Witamina D bierze udział w budowie układu kostnego. Odpowiada za mineralizację tkanki kostnej, bez której budowa i regeneracja kości nie może się odbywać. Reguluje także gospodarkę wapniowo-fosforową, a wapń – jak powszechnie wiadomo – to jeden z najważniejszych budulców kości i zębów. Nie pozostaje to bez wpływu na układ mięśniowy bezpośrednio współpracujący z układem kostnym.
  2. Witamina D jest szczególnie ważna dla dzieci, których kości cały czas rosną. Co nie znaczy, że dorośli mogą zaniedbać dostarczanie jej właściwych ilości organizmowi.
  3. Odpowiednia ilość witamy D w organizmie chroni przed chorobami układu krwionośnego: zawałem serca, nadciśnieniem tętniczym, chorobą wieńcową i udarem. Pozwala również na utrzymanie w organizmie właściwego poziomu „dobrego” cholesterolu oraz jest szczególnie ważna dla osób zmagających się z cukrzycą (dodatnio wpływa na wydzielanie insuliny).
  4. Codzienna dawka witaminy D chroni także przed nowotworami, hamując ich namnażanie oraz przyspieszając ich usuwanie z organizmu.
  5. Nie bez znaczenia pozostaje także jej wpływ na utrzymanie szczupłej sylwetki. Witamina D hamuje wydzielanie kortyzolu („hormon stresu”), odpowiedzialnego za odkładanie tkanki tłuszczowej.

Suplementacja witaminą D okazuje się szczególnie ważna dla kobiet w ciąży, umożliwiając prawidłowy rozwój nienarodzonego dziecka.

Niedobór witaminy D – objawy i co może spowodować

W krajach uprzemysłowionych, przez postępującą urbanizację i zmianę stylu życia, niedobory witaminy D stają się problemem wielu społeczeństw. W przybliżeniu doświadcza ich ok. 2/3 ludzi żyjących na północnych szerokościach geograficznym. Im bardziej na północ, tym większa skala problemu, choć dotyka on nawet mieszkańców słonecznej Florencji czy Indii.

Niedobór witaminy D w organizmie objawia się:

  • osłabiona odporność (zwłaszcza u osób starszych);
  • osłabienie układu kostnego (zwiększona łamliwość kości, dłuższa regeneracja); u dzieci – powstawanie wad postawy;
  • osłabienie mięśni, skurcze mięśni, bóle stawów i uczucie zmęczenia;
  • choroba Hashimoto;
  • zwiększona podatność na cukrzycę, choroby układu krwionośnego i nowotwory;
  • problemy z zasypianiem i koncentracją;
  • bóle głowy;
  • nadmierna ilość tkanki tłuszczowej.

źródła witaminy d

Naturalne źródła witaminy D

Jeśli ilość witaminy D syntetyzowanej przez organizm jest niewystarczająca, można skorzystać z dodatkowych jej źródeł, takich jak:

  • Pożywienie: jaja, mleko, ryby i tran. Pamiętajmy jednak, że w najlepszym wypadku pokryją jedynie 1/5 zapotrzebowania.
  • Suplementy diety: tabletki i kropelki z witaminą D. To dosyć popularny sposób na jej uzupełnianie, jednak przy korzystaniu należy zwrócić uwagę na kilka rzeczy. Podstawowa różnica między preparatami to zawartość witaminy D w jednej tabletce. Taką informację trzeba koniecznie sprawdzić na opakowaniu i dostosować dawkę do dziennego zapotrzebowania. Kolejną rzeczą są dodatki (np. wapń czy fluor).

Pamiętajmy, że suplementacja witaminą D i wystawianie ciała na słońce jednocześnie może prowadzić do przebarwień skórnych. W razie czego zawsze warto skonsultować się z lekarzem.

Więcej informacji na temat witaminy D znajdziecie w książce wydawnictwa Vivante "Witamina D".


Zobacz także: