właściwości szczypiorku

Jednym z najpiękniejszych symboli wiosny są świeże warzywa. Wśród nich jedno z najbardziej zaszczytnych miejsc bez wątpienia zajmuje szczypiorek. Zielone liście o charakterystycznym zapachu i smaku są niezwykle smakowitym oraz wartościowym składnikiem pożywienia.

W stanie dzikim ta roślina rośnie w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jadano go już w starożytności, ale na szerszą skalę uprawiać zaczęto dopiero w XVI wieku. Początkowo był stosowany głównie jako roślina lecznicza w przypadkach stanów zapalnych, chorób i zaparć. Dzisiaj jednak ma wszechstronne zastosowanie w kuchni, przede wszystkim już ze względu na swoje walory smakowe. Co warto o nim wiedzieć?

Szczypiorek - właściwości

Szczypiorek jest niezwykle bogatym źródłem witamin i minerałów. Dzięki temu znakomicie poprawia odporność, co ma wielkie znaczenie wiosną, gdy nasze organizmy muszą poprawić swój stan po zimie. Poza tym ma potwierdzone właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Jest bowiem bogaty w olejki eteryczne o dużej zawartości siarki. Substancje te zwalczają drobnoustroje chorobotwórcze i skutecznie hamują wzrost patogennych bakterii. Warzywo to jest wyjątkowo pomocne przy zwalczaniu infekcji i stanów zapalnych.

Jest też niezwykle pożyteczne dla osób, które mają problemy z cholesterolem. Roślina ta skutecznie obniża stężenie „złego” cholesterolu LDL. Wszystko to za sprawą siarczków alkilowych. Dzięki zawartości błonnika ma także właściwości przeczyszczające.

Liście szczypiorku można wysuszyć i sproszkować – w tej postaci są idealnym zamiennikiem soli, gdyż podkreślają smak potrawy. Poza tym przyspieszają metabolizm, są więc cennym składnikiem diety odchudzającej.

Liście zawierają też sporą ilość karotenoidów – głównie luteiny i zeaksantyny. Związki te wykazują działanie ochronne dla naszych oczu. Tym sposobem szczypiorek pomaga zapobiegać niektórym dolegliwościom narządu wzroku, w tym zaćmie i zwyrodnieniu plamki żółtej.

Podejrzewa się również, że roślina ta ma właściwości przeciwnowotworowe. Związki siarki w niej zawarte hamują namnażanie się komórek rakowych i przyczyniają się do obumierania już istniejących. Może więc zmniejszać ryzyko zachorowania na nowotwory układu pokarmowego, np. raka żołądka.

Szczypiorek - wartości odżywcze i witaminy

Szczypiorek jest rośliną pożywną, a jednocześnie niskokaloryczną. Oto, co można znaleźć w 100 g tego warzywa:

  • Wartość energetyczna - 30 kcal
  • Białko - 3,27 g
  • Tłuszcze - 0,73 g
  • Węglowodany – 4,35 g
  • Błonnik – 2,5 g

Poza tym to istna kopalnia mikroelementów:

  • Fosfor – 58 mg
  • Potas – 296 mg
  • Sód – 3 mg
  • Wapń – 92 mg
  • Magnez – 42 g
  • Cynk – 0,56 mg
  • Miedź – 0,157 mg
  • Selen – 0,9 mg

Znajdują się w nim także liczne witaminy:

  • B1 – 0,078 mg
  • B2 – 0,115 mg
  • B3 (PP, niacyna) – 0,647 mg
  • B5 (kwas pantotenowy) – 0,324 mg
  • C – 58 mg
  • B6 – 0,138 mg
  • A – 218 mg
  • K – 212 mg

Warto przy tym pamiętać, że nie zawiera on zupełnie witamin B12 i D, które trzeba uzupełniać z innych źródeł.

Szczypiorek - przeciwwskazania

Czy istnieją przeciwwskazania dla szczypiorku? Owszem. Jest bowiem blisko spokrewniony z cebulą i czosnkiem (należy do rodziny czosnkowatych). Jeśli więc ktoś jest uczulony na te rośliny, powinien zrezygnować również ze szczypiorku. Poza tym nadmierna jego ilość może spowodować rozmaite dolegliwości układu pokarmowego - zawarte w nim drażniące związki siarczkowe zdecydowanie wykluczają go z diety osób borykających się z wrzodami żołądka.

domowa hodowla szczypiorku

Jak wyhodować szczypiorek we własnym domu?

Szczypiorku nie trzeba kupować – można go również hodować i to nie tylko na działce, ale i we własnym domu. Jest to warzywo bardzo łatwe w uprawie. Jeśli wszystko zrobimy, jak należy, już po 3 tygodniach będziemy cieszyć się soczyście zielonymi liśćmi.

Do uprawy wystarczy skrzynia, a nawet większa doniczka. Wsypujemy do środka ziemię ogrodową o odczynie obojętnym. Powinna być dość żyzna. Do ziemi wsadzamy nasiona lub fragment kępki. Ważne jest, żeby go regularnie podlewać. Należy to robić z wyczuciem, gdyż zbyt duża ilość wody sprawi, że korzenie zgniją, a zbyt mała – że roślina uschnie. Dobrze jest też stosować odpowiedni nawóz (znajdziesz je poniżej wpisu, w Polecanych produktach »). Doniczka powinn a stać w półcieniu.

Pamiętajmy, że co 2 lata należy wykopać kępy i rozdzielić cebulki. W przeciwnym razie roślina zacznie rosnąć zbyt gęsto, a liście staną się drobne i mniej smaczne.

Smak i zastosowanie w kuchni

Szczypiorek cechuje się wyraźnym, ostrym smakiem i zapachem, który najlepiej wyczuć, gdy pokroimy jego liście. A co możemy z nim zrobić? Przede wszystkim znakomicie podkreśla smak jajek, dlatego dodaje się go do omletów, jajecznicy i past jajecznych. Poza tym jest świetnym dodatkiem do zup, sałatek i ziemniaków, a także składnikiem kanapek, który nadaje potrawom wartości odżywczych.

To warzywo nie tylko zdrowe i pożywne – zapewnia też doznania estetyczne. Poszatkowany, jest doskonałą dekoracją potraw, podkreślając ich walory. Potrawa okraszona drobno posiekanym szczypiorkiem wygląda i smakuje o wiele lepiej. Przekonaj się, jak wiele radości z jedzenia daje ta roślina!


Zobacz także: