Wielkanoc tuż za rogiem. Już niedługo z pewnością zaczną się świąteczne porządki i przygotowania. Nawet w tak nietypowych okolicznościach jak obecne, trudno wyobrazić sobie wielkanocny stół bez pewnego ważnego elementu: rzeżuchy. Nazywana także pieprzycą siewną czy rzeżuchą ogrodową, roślina ta była znana już w starożytnym Rzymie, gdzie wierzono w jej właściwości lecznicze (i pobudzające).

Ile jest prawdy w antycznych przekonaniach? Przyglądamy się rzeżusze, jej wartościach odżywczych oraz działaniu, a także przedstawimy kilka sposobów na wyhodowanie jej samodzielnie, w domowych, całkowicie naturalnych warunkach.

Rzeżucha - właściwości

Poza specyficznym, ostrym smakiem, który stanowi ciekawy walor w kuchni, świeża rzeżucha ma do zaoferowania także bogactwo składników odżywczych.

Jej szczególnym atutem jest wysoka zawartość witamin C i K, które mają kluczowe znaczenie dla funkcjonowania układu krwionośnego naszego organizmu.

Jedzenie pieprzycy siewnej zaleca się palaczom, którzy bardzo często cierpią na niedobór witaminy C, kobietom w ciąży, dzieciom, osobom z chorobami tarczycy, anemią, chorobą wieńcową, a także, ze względu na działanie obniżające poziom cukru we krwi, cukrzykom.

Dzięki wysokiemu stężeniu wapnia, rzeżucha może także pomóc chorym na osteoporozę czy reumatyzm. Zawarty w niej błonnik wpływa z kolei pozytywnie na trawienie i przemianę materii w naszym organizmie, oczyszczając go oraz działając dezynfekująco na układ pokarmowy. Ponadto, jeśli spożywamy ją regularnie, poprawia stan włosów, paznokci i skóry.

Rzeżucha pozytywnie wpływa na nasze zdrowie. Czy ma jakieś przeciwwskazania? Należy uważać, by nie spożywać jej w nadmiarze, jest to bowiem roślina silnie moczopędna. Jeśli będziemy się nią objadać, możemy nabawić się nawet zapalenia pęcherza. Za maksymalną bezpieczną dawkę uznaje się ok. 2-3 łyżeczek rzeżuchy dziennie.

Rzeżucha - witaminy i wartości odżywcze

Wartości odżywcze (na 100 g produktu):

  • wartość energetyczna - 32 kcal
  • błonnik pokarmowy – 1,1 g
  • wapń – 81 mg
  • magnez – 38 mg
  • żelazo – 1,30 mg
  • cynk – 0,23 mg
  • sód – 14 mg
  • mangan – 0,55 mg
  • potas – 606 mg
  • fosfor – 76 mg
Witaminy: A, z grupy B (B1, B2, B3/PP, B6), C, E, K

Jak sadzić i ile rośnie rzeżucha?

Dlaczego warto uprawiać rzeżuchę?

Pieprzycę siewną warto uprawiać przede wszystkim ze względu na bogactwo łatwo przyswajalnych witamin i minerałów, a także na walory smakowe. Rzeżuchą można wzbogacić smak wielu potraw: lżejszych, takich jak sałatki, kanapki czy omlety, a także zup czy drugiego dania. Ponadto, przy własnej hodowli mamy pewność, że roślina uprawiana była w 100% naturalnie, bez szkodliwych środków chemicznych.

Rzeżucha wielkanocna

Rzeżucha - sposoby hodowli

Rzeżucha ogrodowa jest rośliną jednoroczną, mało rozbudowaną i bardzo łatwą w uprawie. W okresie od marca do września można ją hodować na zewnątrz: w tym przypadku należy dość gęsto wysiać nasiona na podłoże, przysypać je cienką warstwą ziemi i lekko ubić.

Najbardziej popularnym miejscem uprawy pieprzycy siewnej wciąż jednak pozostaje domowe zacisze – do wysiania jej w takich warunkach wystarczą płaskie naczynie i odpowiednie podłoże. Najczęściej spotykana jest rzeżucha na wacie, materiale łatwo dostępnym i dobrze chłonącym wilgoć. Wykładamy naczynie watą, nawilżamy, a następnie siejemy nasiona i przykrywamy naczynie na parę dni, aż rzeżucha zacznie kiełkować. Po tym czasie dajemy roślince dostęp do światła i pozwalamy jej rosnąć.

W domowych warunkach można również wyhodować kiełki rzeżuchy na kiełkownicy. To znacznie ułatwia zadanie. Dodatkową zaletą tego rozwiązania jest z pewnością fakt, że jest bardziej ekologiczne i ekonomiczne niż uprawa na wacie – nie produkujemy dodatkowych sztucznych odpadów, a ponadto możemy wykorzystać (również jadalne!) korzonki pieprzycy, które zwykle raczej się ucina.

Kiełkownica składa się z:

  • Pokrywki - gwarantuje stabilny, wilgotny klimat, także przy wahaniach temperatury
  • Szalki do kiełkowania (trzy duże szalki) - można w nich poddać kiełkowaniu jednocześnie trzy różne gatunki nasion albo kontynuować zbiory poprzez stopniowe wysiewanie nasion.
  • Syfonów odpływowych - zapewniają równomierny odpływ wody oraz regulują wilgotność.
  • Wentylatorów (w pokrywie i w poszczególnych szalkach) - przeznaczonych do procesów kiełkowania. Służą one do odprowadzania gazów i tlenu.
  • Zbiornika wody - po nawodnieniu nadmiar wody gromadzi się w zbiorniku.

Przy uprawie rzeżuchy trzeba przede wszystkim pamiętać, że to roślina lubiąca wilgoć. Odpowiednie nawilżenie podłoża jest zatem kluczem do sukcesu – nie należy jednak przesadzić, bo nadmiar wody może zatrzymać wzrost pieprzycy albo doprowadzić do jej gnicia. Dodatkowo warto przypilnować, żeby rzeżucha nie zakwitła, gdyż nabiera wtedy gorzkawego, przesadnie pikantnego smaku.

Rzeżucha na Wielkanoc

Jakiego sposobu uprawy byśmy nie wybrali, rzeżucha powinna zacząć kiełkować już po 2-3 dniach, a po upływie tygodnia być zdatna do spożycia. Jeżeli więc chcemy, aby rzeżucha ozdabiała nasz dom na Wielkanoc i stała się dodatkiem do wielkanocnego śniadania, najlepiej posiać ją w Niedzielę Palmową lub nawet dzień przed. Dzięki obecności tej małej rośliny pozostaniemy wierni tradycji i wtłoczymy do domu odrobinę wiosennej atmosfery, tak mile widzianej w ten trudny dla nas wszystkich czas.


Zobacz także: