Czarna porzeczka to bardzo popularny owoc, który od lat uprawiany jest w ogródkach domowych czy na działkach. Przez jednych ceniony ze względu na wysokie walory odżywcze i zdrowotne, przez innych niezbyt lubiany z powodu nieco cierpkiego kwaskowatego smaku. Co wiadomo o czarnej porzeczce i jej właściwościach? Czy warto ją włączyć do swojej codziennej diety? Kto może ją jeść do woli, a komu nie wolno? Sprawdźcie sami!

SPIS TREŚCI

  1. Właściwości zdrowotne czarnej porzeczki
  2. Czarna porzeczka - przeciwwskazania
  3. Czarna porzeczka - wartości odżywcze, witaminy i minerały
  4. Zastosowanie owoców i liści czarnej porzeczki


Czarna porzeczka >>

Właściwości zdrowotne czarnej porzeczki

Cenne właściwości czarnej porzeczki przypisuje się obecności kilku substancji, które czynią ją absolutnie wyjątkową.

Okazuje się, że owoc ten jest prawdziwą skarbnicą witaminy C. W 100 g owoców jest aż 181 mg tej witaminy, czyli znacznie więcej niż wynosi dzienne zapotrzebowanie organizmu, a także dużo więcej niż mają cytrusy. Pozostałe cenne substancje obecne w czarnej porzeczce to flawonoidy, hamujące tworzenie się w ludzkim ciele toksycznych związków odpowiedzialnych za choroby nowotworowe. Przeciwdziałają one także miażdżycy i regulują ciśnienie tętnicze.

Prozdrowotne właściwości czarnej porzeczki przypisuje się też rutynie, uszczelniającej naczynia krwionośne oraz ułatwiającej przyswajanie witaminy C, mającym działanie antybakteryjne antocyjanom, a także kwercetynie, działającej moczopędnie i oczyszczająco na drogi moczowe. Natomiast obecne w niej kwasy fenolowe działają przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo. Ze względu na te cenne właściwości czarna porzeczka znalazła się na liście ORAC [1] jako produkt o wysokiej zawartości przeciwutleniaczy. Kolejną zaletą tego owocu jest obecność pektyn, które zapobiegają wzrostowi poziomu złego cholesterolu oraz cukru we krwi. Z kolei duża zawartość witaminy A korzystnie wpływa na wzrok i może hamować rozwój zaćmy.

Wszystkie drogocenne właściwości czarnej porzeczki przemawiają za tym, żeby owoc ten włączyć do codziennego jadłospisu. Okazuje się jednak, że nie dla każdego jest ON wskazany.

Czarna porzeczka - przeciwwskazania

Czarna porzeczka nie jest polecana osobom chorującym na zakrzepowe zapalenie żył i przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, a także w czasie leczenia kwasem acetylosalicylowym, np. popularną aspiryną. Nie powinny jej spożywać także chorzy z problemami żołądkowymi, takimi jak choroba wrzodową żołądka czy nadkwaśność, a także osoby z zapaleniem wątroby.

Warto wiedzieć też, że owoc ten potrafi uczulać. Jeśli chcemy więc wprowadzić go do jadłospisu dzieci, trzeba robić to ostrożnie i zaczynać od małych ilości.

Czarna porzeczka - wartości odżywcze, witaminy i minerały

W 100 g czarnej porzeczki znajdziemy: [2]

Wartości odżywcze:

  • Kalorie - 63 kcal
  • Białko - 1,4 g białka
  • Tłuszcz - 0,41 g
  • Węglowodany - 15,3 g, z czego cukry proste to zaledwie 7%

Witaminy:

  • Witamina C - 181 mg
  • Witamina B1 (tiamina) - 0.050 mg
  • Witamina B2 (ryboflawina) - 0.050 mg
  • Witamina B3 (niacyna) - 0.300 mg
  • Witamina B6 - 0.066 mg
  • Witamina A - 230 IU
  • Witamina E - 1 mg

Minerały:

  • Potas - 322 mg
  • Wapń - 55 mg
  • Magnez - 24 mg
  • Fosfor - 59 mg
  • Sód - 2 mg
  • Cynk 0.27 mg

Zastosowanie owoców i liści czarnej porzeczki

Owoce czarnej porzeczki można spożywać na surowo, a także dodawać do ciast i innych dań takich, jak np. kisiele, dżemy, czy galaretki. Można przyrządzać z nich też kompoty, soki i koktajle. W takim wydaniu owoce będą codziennym wzbogaceniem jadłospisu i dawką cennych substancji odżywczych. Liście czarnej porzeczki natomiast oraz sok z owoców znajdują szerokie zastosowanie w medycynie naturalnej i kosmetyce.

Medycynie naturalnej

Sok z czarnej porzeczki może być prawdziwym rarytasem zimą w czasie przeziębienia. Można też go przyjmować jako środek wspomagający w wielu schorzeniach, a także w rekonwalescencji. Jest też zalecany na wzmocnienie organizmu osobom osłabionym i przemęczonym.

Liście czarnej porzeczki natomiast polecane są na okłady po ukąszeniach owadów, np. komarów. Medycyna ludowa zaleca je także na rany, które nie chcą się zagoić. Warto wiedzieć też, że liść czarnej porzeczki może służyć do przyrządzania naparów dla osób ze schorzeniami układu moczowego.

W kosmetyce

Ze względu na swoje właściwości nawilżające, oczyszczające i łagodzące podrażnienia zarówno owoce, jak i liście czarnej porzeczki mogą być doskonałym kosmetykiem. Sprawdzą się do pielęgnacji skóry zmęczonej i z problemami, takimi jak np. trądzik.

Do celów kosmetycznych i pielęgnacyjnych wykorzystuje się też olej z pestek czarnej porzeczki. Ten bogaty w kwasy oleinowy i linolowy kosmetyk pomaga walczyć z wolnymi rodnikami i uelastycznia skórę dojrzałą. Może być stosowany też jako wsparcie do pielęgnacji skóry trądzikowej.

Powyższe przykłady pokazują, że czarna porzeczka to owoc wyjątkowy, który zasługuje na miano polskiego superfood. Mimo pewnych przeciwwskazań wykazuje tak wiele dobroczynnych właściwości, że osoby, których one nie dotyczą, powinny włączyć go do swojej diety, a odpłaci im się poprawą zdrowia i witalności w przyszłości.


Zobacz także:

Źródło:

Źródła:

1. USDA National Nutrient Database for Standard Reference
2. https://pl.wikipedia.org/wiki/ORAC (dostęp 5.11.2020 r.)