Oliwa z oliwek od wieków uznawana jest za fundament zdrowej diety śródziemnomorskiej, cenionej za korzystny wpływ na zdrowie serca, układ krążenia i długowieczność. W dzisiejszych czasach, gdy coraz więcej osób zwraca uwagę na jakość swojego odżywiania, oliwa z oliwek zyskuje na popularności również w polskich kuchniach. Nie jest to jedynie modny trend, ale świadoma decyzja oparta na solidnych podstawach naukowych.

Zdrowa oliwa

Spis treści

Oliwa z oliwek - skład i właściwości odżywcze

Oliwa z oliwek to prawdziwa kopalnia cennych składników odżywczych. Jej unikalne właściwości wynikają z wyjątkowego składu, który został ukształtowany przez tysiące lat ewolucji drzew oliwnych w basenie Morza Śródziemnego. Głównym składnikiem oliwy są jednonienasycone kwasy tłuszczowe, stanowiące około 73% jej składu. Dominuje wśród nich kwas oleinowy, który odpowiada za większość prozdrowotnych właściwości tego produktu.

Skład oliwy z oliwek extra virgin obejmuje również:

  • Witaminę E - jeden z najważniejszych antyoksydantów, który chroni komórki przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki,

  • Witaminę K - niezbędną dla prawidłowego krzepnięcia krwi i zdrowia kości,

  • Związki fenolowe - naturalne antyoksydanty, które nadają oliwie charakterystyczny smak i zapach,

  • Skwalen - związek o właściwościach przeciwzapalnych i nawilżających

Wpływ oliwy na zdrowie układu krążenia

Układ krążenia to jeden z systemów naszego organizmu, który największe korzyści odnosi ze spożywania oliwy z oliwek. Liczne badania naukowe potwierdzają, że regularne włączanie tej oliwy do diety może znacząco wpłynąć na poprawę stanu serca i naczyń krwionośnych, głównie poprzez:


  1. Obniżanie poziomu cholesterolu LDL, nazywanego potocznie "złym cholesterolem".

  2. Utrzymanie odpowiedniego poziomu cholesterolu HDL, który pełni ochronną rolę dla układu krążenia. 

  3. Profilaktykę miażdżycy - schorzenia, które stanowi główną przyczynę zawałów serca i udarów mózgu.

  4. Właściwości przeciwzapalne, które są kluczowe dla zdrowia układu krążenia. Przewlekły stan zapalny w organizmie przyczynia się do rozwoju chorób serca, dlatego regularne spożywanie produktów o działaniu przeciwzapalnym może skutecznie chronić przed tymi schorzeniami.



Badania udowadniają, że regularne spożywanie oliwy z oliwek wiąże się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych oraz śmiertelności ogólnej. Metaanaliza opublikowana w 2022 roku wykazała, że każda dodatkowa porcja 5 g oliwy dziennie może zmniejszać ryzyko tych chorób o 4%, przy czym największe korzyści obserwuje się do spożycia około 20 g na dobę. Szczególnie silne działanie ochronne potwierdzono w przypadku oliwy extra virgin, bogatej w polifenole i jednonienasycone kwasy tłuszczowe. [1]

Właściwości przeciwzapalne oliwy z oliwek

Przewlekły stan zapalny to cichy, ale istotny czynnik ryzyka rozwoju wielu chorób cywilizacyjnych, takich jak miażdżyca, cukrzyca typu 2, choroby autoimmunologiczne czy neurodegeneracyjne. Choć sam stan zapalny jest fizjologiczną reakcją obronną, jego przewlekła forma prowadzi do uszkodzeń tkanek i rozwoju chorób przewlekłych. 


Jednym z naturalnych sposobów wspierania organizmu w regulacji procesów zapalnych jest regularne spożywanie oliwy z oliwek extra virgin, bogatej w związki o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym. Za ten efekt odpowiadają przede wszystkim związki fenolowe, a szczególnie oleokantal - naturalna substancja wykazująca działanie podobne do ibuprofenu. W dwóch niezależnych badaniach wykazano, że:


  • Oleokantal działa jak naturalny „ibuprofen” - blokuje enzymy odpowiedzialne za rozwój stanu zapalnego w organizmie.

  • Zmniejsza produkcję substancji wywołujących stan zapalny, takich jak cytokiny.

  • Chroni komórki przed działaniem wolnych rodników, wspierając organizm w walce ze stresem oksydacyjnym.

  • W badaniach wykazano, że nie obciąża organizmu tak jak leki syntetyczne, a przy regularnym spożywaniu wysokiej jakości oliwy pomaga naturalnie wspierać zdrowie. [2,3]


Regularne spożywanie oliwy z oliwek może przynieść szczególne korzyści osobom cierpiącym na choroby o podłożu zapalnym, takie jak reumatoidalne zapalenie stawów, choroba wieńcowa czy niektóre schorzenia jelit. W badaniu opublikowanym w 2023 roku wykazano, że regularne spożycie oliwy z oliwek może korzystnie wpływać na aktywność choroby u osób z reumatoidalnym zapaleniem stawów, szczególnie w jej cięższych i długo trwających postaciach. [4]


Właściwości przeciwzapalne oliwy z oliwek są szczególnie widoczne w połączeniu z innymi składnikami śródziemnomorskiej diety, takimi jak:

  1. tłuste ryby morskie (bogatych w omega-3),

  2. orzechy i pestki,

  3. świeże warzywa i owoce.

Oliwa z oliwek w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych

Mózg to jeden z najbardziej wrażliwych na uszkodzenia organów. Wysokie zużycie tlenu, intensywna aktywność metaboliczna oraz narażenie na działanie wolnych rodników i procesów zapalnych sprawiają, że jest szczególnie podatny na uszkodzenia. Badanie z 2024 roku wskazuje, że zawarte w oliwie z oliwek polifenole, takie jak oleokantal, hydroksytyrozol i oleuropeina, dzięki swoim właściwościom przeciwutleniającym i przeciwzapalnym, mogą wykazywać działanie neuroprotekcyjne, co może wspierać profilaktykę i spowalniać rozwój chorób neurodegeneracyjnych. [5]


Jak oliwa z oliwek wspiera zdrowie mózgu?

Jej neuroprotekcyjne działanie opiera się na kilku dobrze udokumentowanych mechanizmach:

  • Związki fenolowe, zwłaszcza hydroksytyrozol, przecinają barierę krew-mózg i chronią neurony przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.

  • Jednonienasycone kwasy tłuszczowe wspierają integralność błon komórkowych neuronów, co jest kluczowe dla prawidłowego przekazywania impulsów nerwowych.

  • Poprawa przepływu krwi w mózgu - oliwa może wspomagać mikrokrążenie, zapewniając lepsze dotlenienie i odżywienie tkanki nerwowej.


Podsumowanie

Oliwa z oliwek to nie tylko ceniony składnik kuchenny, ale prawdziwe wsparcie dla zdrowia - pomaga chronić serce, wspiera utrzymanie prawidłowej masy ciała i może działać przeciwzapalnie oraz neuroprotekcyjnie. Aby w pełni korzystać z jej właściwości, warto sięgać po oliwę extra virgin, odpowiednio ją przechowywać i regularnie stosować jako element zrównoważonej diety. W ofercie bee.pl znajdziesz produkty najwyższej jakości, które łączą doskonały smak z potwierdzonym działaniem prozdrowotnym.


Bibliografia:

  1. Xia M, Zhong Y, Peng Y, Qian C. Olive oil consumption and risk of cardiovascular disease and all-cause mortality: A meta-analysis of prospective cohort studies. Front Nutr. 2022 Oct 18;9:1041203. doi: 10.3389/fnut.2022.1041203. PMID: 36330142; PMCID: PMC9623257.

  2. Infante, R., Infante, M., Pastore, D., Pacifici, F., Chiereghin, F., Malatesta, G., Donadel, G., Tesauro, M., & Della-Morte, D. (2023). An Appraisal of the Oleocanthal-Rich Extra Virgin Olive Oil (EVOO) and Its Potential Anticancer and Neuroprotective Properties. International Journal of Molecular Sciences, 24(24), 17323. https://doi.org/10.3390/ijms242417323

  3. González-Rodríguez, M., Ait Edjoudi, D., Cordero-Barreal, A., Farrag, M., Varela-García, M., Torrijos-Pulpón, C., Ruiz-Fernández, C., Capuozzo, M., Ottaiano, A., Lago, F., Pino, J., Farrag, Y., & Gualillo, O. (2023). Oleocanthal, an Antioxidant Phenolic Compound in Extra Virgin Olive Oil (EVOO): A Comprehensive Systematic Review of Its Potential in Inflammation and Cancer. Antioxidants, 12(12), 2112. https://doi.org/10.3390/antiox12122112

  4. De Vito, R., Fiori, F., Ferraroni, M., Cavalli, S., Caporali, R., Ingegnoli, F., Parpinel, M., & Edefonti, V. (2023). Olive Oil and Nuts in Rheumatoid Arthritis Disease Activity. Nutrients, 15(4), 963. https://doi.org/10.3390/nu15040963

  5. Gonçalves, M., Vale, N., & Silva, P. (2024). Neuroprotective Effects of Olive Oil: A Comprehensive Review of Antioxidant Properties. Antioxidants, 13(7), 762. https://doi.org/10.3390/antiox13070762