Jedną z najczęstszych nietolerancji pokarmowych jest nietolerancja laktozy. Jako że laktoza jest cukrem występującym w produktach mlecznych, wydaje się trudne, a chwilami wręcz niemożliwe, aby wyeliminować ją z diety i nie odczuwać dolegliwości układu pokarmowego. Na szczęście istnieją sposoby na uniknięcie nieprzyjemności.

SPIS TREŚCI

  1. Czym jest nietolerancja laktozy?
  2. Produkty zawierające laktozę
  3. Nietolerancja laktozy - objawy
  4. W jaki sposób leczyć nietolerancję laktozy?
  5. Produkty bez laktozy


Czym jest nietolerancja laktozy?

Nietolerancja laktozy przejawia się niewłaściwą reakcją układu pokarmowego na spożycie produktów, które zawierają laktozę. Jest to związane z brakiem lub niedoborem laktazy, czyli enzymu odpowiedzialnego za rozkład laktozy na cukry proste: glukozę i galaktozę.

Laktoza a laktaza

Laktaza jest wytwarzana w nabłonku jelita cienkiego, a jej produkcja jest uwarunkowana genetycznie. To oznacza, że nietolerancja laktozy może być wrodzona. Jeśli organizm nie produkuje laktazy, laktoza nie może zostać rozłożona, co prowadzi do wytwarzania się kwasów i gazów w jelicie grubym. Te z kolei podrażniają błonę śluzową i wywołują problemy jelitowe.

Produkty zawierające laktozę

nietolerancja laktozy produkty

Produkty zawierające laktozę to oczywiście przede wszystkim produkty mleczne, ale nie tylko! Dlatego bardzo istotne jest, aby mieć świadomość, jakie produkty wyeliminować z diety, aby uniknąć przykrych dolegliwości.

Produkty pochodzenia mlecznego zawierające laktozę:

  • mleko,
  • śmietana,
  • jogurt naturalny,
  • kefir,
  • maślanka,
  • masło,
  • twaróg,
  • serek homogenizowany,
  • lody,
  • różne rodzaje serów, np. feta, mozzarella, edamski.

Inne produkty, w których może się znaleźć laktoza:

  • pieczywo,
  • ciasta i ciastka,
  • czekolada (głównie mleczna),
  • słodycze,
  • naleśniki,
  • zupy (np. zagęszczane śmietaną),
  • sosy (np. sałatkowe lub zagęszczane śmietaną),
  • budynie i puddingi,
  • płatki śniadaniowe,
  • margaryna,
  • produkty w proszku, np. zupy, sosy, puree ziemniaczane,
  • chrzan tarty (często jest z dodatkiem śmietany).

Niektóre leki również zawierają laktozę, dlatego należy dokładnie czytać ulotki i skład (dotyczy to zresztą wszystkich produktów)!

Nietolerancja laktozy - objawy

Objawy nietolerancji laktozy są podobne do innych chorób układu pokarmowego, a do tego często pojawiają się dopiero kilka godzin po spożyciu produktów zawierających laktozę. Z tego powodu niektóre osoby nie wiedzą, że nie trawią prawidłowo cukru mlecznego. Rodzaj oraz nasilenie objawów zależą od rodzaju i ilości spożytego produktu i ilości zawartej w nim laktozy, a także od tego, ile laktazy produkuje organizm.

Objawy u dorosłych

ból brzucha

Typowe objawy nietolerancji laktozy u dorosłych to:

  • biegunka,
  • ból brzucha,
  • wzdęcia,
  • kolka,
  • wrażenie „przelewania się” w jelitach,
  • uczucie pełności,
  • gazy,
  • nudności, które czasami prowadzą do wymiotów.

Objawy u dzieci

Objawy u dzieci są bardzo podobne, jak u dorosłych. Główna różnica polega na tym, że skóra dzieci, zwłaszcza niemowląt, jest znacznie delikatniejsza. Kwaśne stolce charakterystyczne przy nietolerancji laktozy wywołują podrażnienie okolic odbytu i pośladków, dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na te rejony i zadbać o komfort malucha.

W jaki sposób leczyć nietolerancję laktozy?

Schorzenie można wykryć dzięki odpowiednim badaniom, wśród których najprostszym jest test tolerancji laktozy. Wykonuje się również testy genetyczne, wodorowe testy oddechowe lub biopsję jelita cienkiego. Nietolerancja laktozy może być wrodzona, czyli genetyczna, lub nabyta, np. w wyniku zaniku lub spłaszczenia kosmków jelitowych odpowiedzialnych za produkcję enzymu laktazy. Mogą do tego doprowadzić różne choroby, np. celiakia, a także alergie, chemioterapia itp.

Jeśli nietolerancja laktozy ma podłoże genetyczne, to konieczna jest dożywotnia dieta bezlaktozowa lub maksymalne ograniczenie spożywania produktów zawierających cukier mleczny. W tym drugim wypadku należy jednak pamiętać, że przed posiłkiem niezbędne jest przyjmowanie tabletek z enzymem laktazy, które wspomogą prawidłowe trawienie.

Jeśli przyczyny nietolerancji laktozy są wtórne, wystarczy ograniczenie lub okresowe wykluczenie laktozy do czasu wyleczenia choroby, która spowodowała uszkodzenie kosmków jelitowych. Podobnie jak w przypadku wrodzonej nietolerancji możliwe jest przyjmowanie leków zawierających enzym laktazy.

Produkty bez laktozy

mleko roślinne bez laktozy

Na rynku dostępnych jest wiele produktów mlecznych, z których laktoza została wyeliminowana, aby mogły być spożywane przez osoby z nietolerancją cukru mlecznego. Oto niektóre z nich:

  • mleko bez laktozy,
  • ciastka,
  • ciasta w proszku,
  • batony,
  • żelki.

Zadbano również o niemowlęta z wrodzoną nietolerancją laktozy, które nie mogą przyjmować mleka matki (najczęściej dotyczy to wcześniaków). Przygotowano specjalne mleko w proszku bez laktozy, które można podawać dzieciom bez martwienia się o dokuczliwe objawy układu pokarmowego.

Nietolerancja laktozy znacząco obniża jakość życia człowieka, dlatego istotne jest, aby szybko ją wykryć i skutecznie zniwelować przykre dolegliwości układu pokarmowego. Wystarczy odpowiednia dieta wykluczająca produkty zawierające cukier mleczny lub doustne przyjmowanie enzymu laktazy.


Zobacz także: